"De Roos"


    Molen "De Roos" is de laatst overgebleven molen van de 15 die er ooit op de stadswallen hebben gestaan. In de onmiddellijke nabijheid van de molen bevindt zich nog een waltoren. De eerste vermelding van een molen, toen "Gasthuismolen" geheten, op de huidige plaats dateert uit 1352. Voor 1679 is deze molen omgewaaid, want in 1679 krijgt Floris van Mierop, molenaar van Roosmolen op de Oostenrijkse Toren aan de Aschvest toestemming zijn molen te verplaatsen naar de plaats van de omgewaaide Gasthuismolen. Hij moest hiervoor een regeling treffen met de eigenaren van de oude stenen voet  (de nog bestaande zeskante onderbouw). Wanneer de molen in zijn huidige vorm is gebouwd, is niet bekend. Het aangrenzende huis is in 1727  tegen de stenen voet van de molen aangebouwd. Daarom moet de molen van voor 1727 dateren. In 1926 dreigt het doek voor de molen te vallen. Gelukkig wordt de sloop voorkomen doordat op 17 december de Vereniging "De Hollandse Molen" de molen koopt, met steun van de gemeente Delft en 223 andere belangstellende, Sinds 1928 werd de molen verhuurd aan de familie De Vreede die er een winkel in diervoeders en meelproducten had tot 1 januari 2014 Het bedrijf is daarna verhuist naar de Wateringsevest 26A te Delft.  http://www.molenderoos.nl/ In de jaren dat de familie de Vreede huurder was van de molen hebben zij zich mede ingezet tot behoud van dit prachtige monument. In 1929 ontstaan er problemen met de fundering: door het deels afgraven van de stadswallen zakt de molen scheef en moet zelfs gestut worden tegen omvallen. Daardoor is het nodig om een deel van de woning aan de noordzijde af te breken. In 1930 krijgt de molen een nieuwe fundering; kosten f 10.000,-. In 1931 wordt aan de noordzijde een nieuw pakhuis opgetrokken. In 1942 wordt de woning gerestaureerd, waarvoor de leden van de Vereniging "De Hollandse Molen" ondanks de oorlog f 2000,- bijeen te brengen. In 1961 wordt het wiekenkruis van de molen verwijderd vanwege de slechte staat. In 1964 volgt een restauratie waarbij o.a. de roeden worden vervangen. Vanaf het begin van de zeventiger jaren wordt er door de toenmalige huurder N. de Vreede met behulp van diverse vrijwilligers weer regelmatig gemalen. In 1993 komt hieraan een einde. De molen krijgt een draaiverbod vanwege de slechte toestand van de kap. In de nacht  van 14 op 15 februari 1984 wordt het wiekenkruis om veiligheidsredenen verwijderd. In 1986 wordt in Delft Stichting "Molen de Roos" opgericht om extra geld in te zamelen, omdat de restauratie door allerlei problemen financieel niet rond te krijgen is. In drie jaar tijd wordt meer dan  f 200.000,- bijeen gebracht. Op 16 november begint men 's nachts met het afnemen van de kap. Deze restauratie wordt de meest ingrijpende die de molen en het woonhuis ooit hebben ondergaan. Het meest spectaculaire wordt het rechtzetten van de molen, die ondanks de nieuwe fundering van 1930, nog steeds behoorlijk scheef staat.
  Hiervoor wordt de ronde stenen bovenbouw net onder de stelling losgemaakt van de zeskante voet. Met oliedrukvijzels wordt de bovenbouw aan de noordzijde 51 cm omhoog gebracht. Verder worden de stelling, kap,roeden, staart en schoren, maalstenen, bovenwiel en spoorwiel vernieuwd. Ook het metselwerk krijgt een grondige opknapbeurt. Van de woning wordt het dak deels vernieuwd, enkele kozijnen vervangen en het metselwerk hersteld. Op 28 september 1990 wordt de molen feestelijk geopend door ZKH Prins Claus, met assistentie van Meta Pekelharing, de jongste donateur van Stichting "Molen de Roos". Sinds die tijd is de molen weer regelmatig op vrijwillige basis in bedrijf. Op de tweede zolder bevindt zich de permanente tentoonstelling "Delftse windmolens". Inmiddels staat de molen inclusief woonhuis boven op het tunneldak waar de trein in de loop van 2015 doorheen gaat rijden.
In de loop van 2014 komt er een nieuwe huurder in de molen. Het is een Delftse ondernemer die streekproducten verkoopt. Neem alvast een kijkje op zijn website wat er allemaal mogelijk is. Website  Ook is er een nieuwe website van de molen de Roos gelanceerd. De Roos            

Technische gegevens

naam
adres
bouwjaar
type
functie
eigenaar
molenaar
Bezichtigingstijden molen

"De Roos"
Phoenixstraat 111  Delft
vr 1727
stellingmolen
korenmolen
Vereniging 'De Hollandse Molen'
Jan Spruit (0630116567), Dirk Pereboom, George Middendorp, Willem van Duijn en Marga Scheffer.
Als de molen draait
Hier onder volgen twee links waarin men de aanleg van de tunnel kan volgen.
http://www.spoorzonedelft.nl/
http://spoortunnel-delft.nl/
 
Link naar filmpje over het opvijzelen van molen de Roos.
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=aXSTxmx8Q7Q

Constructie

voet
romp
kap
wiekenkruis


vlucht
wiekvorm
bovenas


kruiwerk
vang
inrichting
luiwerk                                      
zeskante stenen onderbouw van 12 meter hoog
vanaf de stelling ronde stenen bovenbouw
gedekt met dakleer
gelaste stalen roeden Fabr. Derckx, Beegden
binnenroede: nr.647
buitenroede: nr. 646 (beide uit 1990)
25,35 m.
Oudhollands
gietijzer, L.I. Enthoven & Co te s'Hage, 1874 No.30 ; lang 5,55 m.
op de as staat: 'De Otter 1847' Deze as is afkomstig uit de oliemolen De Otter,
welke tot ca. 1858 naast de molen De Roos stond
48 gietijzeren rollen ; kruihaspel
losse Vlaamse vang uit vier stukken ; wipstok
2 koppels 17der kunstmaalstenen op maalstoelen op de stellingzolder voorzien van regulateur
sleepluiwerk en elektrisch luiwerk ; mengketel

Overbrengingen

aantal kammen bovenwiel
aantal staven bovenschijfloop
aantal kammen spoorwiel
aantal staven bovenschijfloop
overbrengingsverhouding                              
72
33, steek 12,0 cm.
80
24, steek 8,5 cm.
1 : 7,27

Versieringen

                                                                   Sierlijke baard, groen geschilderd met witte rand en uitgesproken roos, opschrift :
                                                                   De Roos. Het bovenlicht bij de deur van de aangrenzende woning heeft eveneens
                                                                   een versiering van een roos                                                     

Aanvulling

                                                                   De gevelsteen van de Groenmolen (tot 1928 aan de Zuidvest gestaan)
                                                                   wordt in de molen bewaard           

 

 

                                                                   Deze pagina is gemaakt op 20-12-2006 tijd: 21:15 uur.                          Molenindex
                                                                                                                                      Laatste wijziging: 24-5-2015. tijd: 16:38 uur.